حضور گسترده زنان که پيش­آهنگان جنبش آزادي­خواهي و حق­ طلبي ايران­ اند، در جريان اعتراضات کنوني از برجسته­ ترين ويژگي­هاي اين جنبش مردمي است. اين حضور که نماينگر انتقاد و اعتراض اين گروه عظيم اجتماعي به جنبه­ هايي از قوانين حقوقي و شرايط ناعادلانه کشور است، با وجود فشارهاي حکومتي و دستگيري­ هاي مکرر تداوم يافته است. اگر بخواهيم براي گروههاي مختلف اجتماعي تشکيل دهنده جنبش سبز نقش يا اثر مشخصي تعيين کنيم، بدون شک زنان بيشترين تأثير انساني و معنوي را دارند. زنان ايراني پس از 22 خرداد آگاهانه و پرشمار وارد صحنه شده­اند و بدون در نظر گرفتن مطالبات بر حق خويش و سهم اندک اين مطالبات در کارزار انتخابات، خود را پيشاپيش جنبش اجتماعي ملت ايران قرار داده و با پذيرش هزينه­ هاي سنگين اين شجاعت و استقامت، افتخاري ديگر در کارنامه جنبش کهنسال زنان ثبت کرده اند. در آستانه روز جهاني زن، به­جاست نگاهي کوتاه به فعاليت­ها و نقش اين بخش اجتماع در جريانات اخير داشته باشيم.

زنان ايراني به رغم محدوديت­هاي قانوني و عرفي، اين­بار جسورانه و يکپارچه، بخش مهمي از پيکره جنبش عدالت­خواهانه مردمي را تشکيل داده و بازتاب دهنده تجربه درد و بي­ عدالتي در بستر جامعه هستند. اين عزم آگاهانه فعالين زن در انتخاب راه و پشتيباني آن­ها از اعتراضات مردمي و نقش پيگيرانه و فعالشان سبب تنگ­تر شدن عرصه فعاليت آن­ها شده و تهديد، دستگيري و زندان را برايشان به همراه داشته است. تا جايي که امروز زندان­هاي ايران، بيشترين شمار زنداني سياسي زن را نسبت به ديگر کشورهاي جهان پذيرا است. پاداشي! که در خور جسارت و مقاومت شيرزنان سبز ايراني است؛ زنان روشن­ انديشي که عليرغم فشارها و آسيب­هاي جسمي و روحي، شرايط غير انساني و طاقت­ فرسا، حبس و شکنجه و شلاق و تجاوز و اتهامات غير اخلاقي و موهوم، با روحيه­ اي مثال زدني همچنان استوار به راه خويش ادامه مي­ دهند و تا محقق شدن اهداف خود از پا نمي­ نشينند. بايد اذعان داشت پرداختن چنين بهايي براي اين مظاهر عشق، ايثار و ايستادگي دور از انصاف بوده و به نيرويي شگرف نيازمند است. چنين بهايي را زنان گمنام معترض نيز مظلومانه و بدون بازتاب صدايشان مي­ پردازند. تجربه فعالان و کنشگران جنبش برابري خواهي در انتخاب و پيمودن مسيرهاي مسالمت آميز همراه با بينش و آگاهي و همچنين مقاومت و ايستادگي در رسيدن به هدف باعث گشت تا جنبش مطالبه محوري خود را در عرصه ي اجتماعي هويتي نو ببخشند.

در صفوف زنان مادران و همسران داغ­ديده و عزادار شهيدان جنبشي حضور دارند که نمادش نيز زني است که مظلومانه نداي جنبش سبز ايران را به سراسر عالم رسانيد و نگاه آخرينش تداعي کننده رنج و تلاش چندين و چند ساله ديگر زنان سبزي است که در پي شناساندن چهره واقعي­شان به ديگر انسا­ن­ها و رساندن پيام­ خود به گوش جهانيان­ اند که حق دارند و ناگزيرند خود تصميم بگيرند که چگونه زندگي کنند. نداهاي برابري خواهي و ترانه­ هاي همبستگي اکنون رساترين فرياد رها شده از گلوهاي فشرده و دل­هاي خسته و فسرده بانواني ايراني است. بانواني که در اقشار مختلف و با درجات متفاوت پايان "اسارت بلور" را انتظار مي­ کشند.

مادران و همسران زندانيان سياسي نيز با صلابت و هوشياري درخور تحسين و با شکيبايي و بردباري در پي­گيري اوضاع فرزندان و همسران خويش و دفاع از مواضع و ديدگاه­هاي عزيزان خود و راززدايي و افشاي جنايات سرکوبگران خشن کمر همت بسته­ و درد تنهايي و انتظارشان را پنهان کرده­اند. خانواده­هاي زندانيان سياسي امروز نقش مهمي در انعکاس مبارزات دارند و پيام رسانان و مدافعان عزيزانشان در جامعه مي­باشند و در اين راه خستگي نمي­شناسند. آن­ها همچنين نداي حق طلبي و استقامت عزيزانشان را به سازمان­هاي مدافع حقوق بشر و اذهان عمومي مي­رسانند.

از ديگر جنبه هاي نقش و تأثير اين زنان سبز، ارائه پتانسيل­هاي جديد و آموزش آموزه­ هاي آزادي خواهانه و عدالت جويانه است که در بستر خانواده­ ها شکل مي­ گيرد­. هم­ اکنون مادران سبز در تلاشند فرزنداشان را با بازي­هاي عمو زنجيربافان ستمگر آشنا و نيز آنها را از زنجيرهايشان برهانند و در آغوش امن خود پناه دهند. جالب اين­که اين خانواده­ ها در دولت کنوني، با لايحه­ اي حمايت مي­ شوند که برخي مواد آن نشان دهنده تبعيض جنسيتي و حمايت قانوني از تجاوز مرد به همسرش (تمکين خاص) بوده و در گير و دار مسائل کنوني ديگر بار بحث به ميان آمدن و تغيير غير مؤثر 2 ماده­ اش (مواد 23 و 25 لايحه حمايت از خانواده) که نقض کننده حقوق انساني زن است بر سر زبان­ها است و حق ازدواج مجدد مرد بدون اجازه همسر که بي هيچ شکي نقض آشکار حقوق انساني وکشتن تدريجي احساسات يک زن مي باشد قانوني مي­شود. چگونه است که خيانت زن به مرد برابر با پايان زندگي است ولي ازدواج مجدد مرد بدون اطلاع همسر، راهي قانوني براي ادامه زندگي است؟ و در اين ميان، زنان در جستجوي راهي­ براي احقاق حقوق خويش­اند و شايد در اين انديشه که آيا مهريه­اي که تنها ابزار قانونيشان براي مقابله با اين تبعيضات است، خود ابزاري براي تحقير و توهين به زن و حمايت از قانون برده_کنيز و يا خودفروش_ داري نيست؟!

زنان در اقشار و گروه­هاي مختلف نقش ويژه­ اي در تحول و بازسازي فکري جامعه سنتي ايراني و آگاه سازي عمومي و گسترش جامعه مدني بر عهده دارند. درک لزوم استقلال و افزايش اعتماد به نفس و خودآگاهي در جامعه زنان که از موجبات حضور آنان در عرصه­ هاي اجتماعي­-سياسي است، افزايش کيفيت جنبش اعتراضي کنوني را به دنبال داشته است. در ماه­هاي اخير، زنان غالباً پيشتازان حرکت­هاي اعتراضي بوده و با پذيرش هزينه­ هاي سنگين آن، در جهت دست­يابي به آزادي، عدالت و دموکراسي پايداري مي­ کنند. اميد است اين حضور نويد بخش و پر­ آتيه سبب پيشبرد اهداف آزادي­خواهانه جنبش و همگاني شدن آن شده و نيز گامي در جهت بهبود وضعيت زنان باشد. تلاش و کوشش فعالين جنبش زنان و ديگر زنان سبز ايراني باعث گشت تا در کنار همراهان و همفکران جنبش مقاوت و ايستادگي مردم و در کنار شمار خواسته­ها و مطالبات مردم، به گوش جهانيان برسانند: آنانکه زندگي مي بخشند از زندگي چه مي خواهند؟ در هر حال و علي­رغم تفاوت­ها و تنوع­ هاي طبيعي و ذاتي در جامعه زنان، زنان سبز (که شمارشان روزافزون است) در پي چيزي اصيل­تر و عميق­تر به درون خويش مي­ نگرند و خواستار دستيابي به حقوق انسانيشان بر تن و ذهن خويش­اند. آنان در جستجوي راهي که ديگر تشکل­هاي مدني را با خواسته­ هايشان همگام سازد و مانع از اين شود که اين­بار نيز مطالبات بر حق­شان در جريان تحولات سياسي به فراموشي سپرده شود، به استقبال روز جهاني زن مي ­روند.